Zmiana mechanizmu produkcji

Podstawą jakościowych zmian struktury i charakteru monopoli było dojście koncentracji produkcji do bardzo wysokiego poziomu, ukształtowanie się gigantów przemysłowych oraz ich zdolność do masowej produkcji, mogącej zaspokoić w niezbyt długim czasie potrzeby niemal każdej rodziny (np. potrzebę posiadania samochodu). W tej sytuacji ustalanie wysokich cen monopolowych na masowo produkowane dobra i tym samym, ograniczanie popytu traci rzeczywiście jakikolwiek sens. Ale przecież podstawa tej sytuacji była już w wysokim stopniu rozwinięta w okresie między dwiema wojnami światowymi i nie przyniosła wówczas zmiany strategii monopoli, prowadząc w efekcie do krachu gospodarki kapitalistycznej. Głównym czynnikiem jakościowych zmian mechanizmu funkcjonowania monopoli, determinującym wszystkie inne jego zmiany, była zmiana struktury własności wielkich monopoli. Jest to obecnie zbiorowo-kapitalistyczna własność kapitału (środków produkcji). Giganty przemysłowe są własnością setek tysięcy akcjonariuszy, wśród których z reguły istnieje kilkunastu lub kilkudziesięciu wielkich akcjonariuszy. Jednakże gigantyczne rozmiary współczesnych przedsiębiorstw-monopoli sprawiają, że udział wielkich akcjonariuszy w sumie kapitału jest nieznaczny; dwudziestu największych akcjonariuszy z reguły nie posiada więcej niż 10% akcji. A zatem decydującą jednostką kapitału stały się nie wielkie indywidualne majątki, lecz zbiorowa własność wielkich monopoli (korporacji). Funkcja kapitalisty uległa zinstytucjonalizowaniu w postaci wielkiej korporacji; powstał zbiorowy kapitalista — wielka korporacja, reprezentowana personalnie przez jej kierownictwo.

Comments are closed.

  • Jakie studia zagwarantują ci pracę?

    Wybór odpowiedniego kierunku studiów wyższych ma bardzo duży wpływ na możliwość zrobienia kariery zawodowej. Jednocześnie w Polsce nadal niewielka liczba młodych osób decyduje się na korzystanie z profesjonalnych usług doradców zawodowych. W szkołach, zwłaszcza publicznych nadal nie jest popularne realizowanie testów predyspozycji zawodowych na odpowiednim etapie nauki, które mogłyby młodym osobom wskazać, w których zawodach …Read More »
  • Strukturalny kryzys

    Strukturalny kryzys kapitalizmu tych lat, podobnie jak poprzedni, był wyrazem powstania strukturalnych barier funkcjonowania i rozwoju systemu kapitalizmu. Mówiąc ogólnie, bariery te wyrażały się w tym, że zmonopolizowana gospodarka nie mogła dalej funkcjonować w sposób prowadzący do wzrostu gospodarczego. Były to nie tylko bariery tkwiące w upowszechnieniu się ‚monopoli oraz ograniczeniu siły nabywczej. Powstały także …Read More »
  • Zamożni gospodarze

    W wyniku rozwoju stosunków kapitalistycznych obok warstwy wielkich właścicieli ziemskich oraz warstwy zamożnych gospodarzy ukształtował się liczny półproletariat i proletariat rolny. Minimalną liczbę proletariuszy rolnych (bezrolnych) szacowano na 1,4 min osób, liczbę pół-proletariatu (posiadaczy gospodarstw karłowatych) szacowano na 1,3 min osób. Opisane wyżej warunki, w których znalazło się rolnictwo Królestwa, sprzyjały intensyfikacji produkcji rolnej. W …Read More »